Aesop: “What sort of people live in Athens?”

 

https://www.thecollector.com/who-was-aesop/

Aesop, the Greek writer of fables, was sitting by the road one day when a friendly traveller asked him, “What sort of people live in Athens?”

Aesop replied, “Tell me where you come from and what sort of people live there, an I’ll tell you what a sort of people you will find in Athens.”

Smiling, the man answered, “I come from Argos and the people there are friendly, generous and warm-hearted. I love them all.”

At this Aesop answered, “I’m happy to tell you, my dear friend, that you’ll find the people of Athens much the same.”

A few hours later, a mean-looking traveller came down the road, and he too stopped and asked Aesop, “Tell me, my friend, what are the people of Athens like?”

Again Aesop replied, “Tell me where you come from and what people are like there, and I’ll tell you what the people are like in Athens.”

Frowning, the man replied, “I’m from Argos and the people there are unfriendly, mean, deceitful and vicious. They’re thieves and murderers, all of them.”

“I’m afraid you’ll find the people of Athens much the same” was Aesop’s reply.

*

Bản dịch sang tiếng Việt

Aesop, người Hy Lạp chuyên viết truyện ngụ ngôn, đang ngồi bên vệ đường thì một lữ khách hòa nhã đến hỏi: “Dân Athens là người như thế nào?”

Aesop đáp: “Hãy cho tôi biết ông từ đâu tới, và người dân tại đó ra sao. Rồi tôi sẽ nói dân Athens như thế nào.”

Mỉm cười, người lữ khách trả lời: “Tôi đến từ Argos. Người dân ở đó rất thân thiện, hào hiệp và ấm áp. Tôi quý mến họ, tất thảy mọi người.”

Nghe vậy, Aesop liền bảo: “Tôi rất vui được nói với ông rằng, người dân Athens cũng y hệt như thế.”

Vài giờ sau, một lữ khách khác trông bặm trợn đi ngang qua. Anh ta cũng dừng lại và hỏi:

 “Này ông bạn, hãy cho ta hay người dân ở Athens ra sao?”

Aesop lại đáp: “Hãy cho tôi biết ông từ đâu đến và người dân ở đó như thế nào, tôi sẽ cho ông biết người dân Athens ra sao.”

Cau mày, anh ta nói: “Tôi từ Argos tới. Dân ở đó lạnh lùng, keo kiệt, lừa lọc và gian ác. Toàn một lũ trộm cắp và giết người.”

 “Tôi e rằng ông cũng sẽ thấy người dân Athens y hệt như vậy thôi” là lời đáp của Aesop.

~ Nghiemtr Ho dịch

https://www.facebook.com/share/p/1Ex42SXAP4/

@Gemini

​1. Dịch sang Hán văn phồn thể (繁體中文)

​希臘寓言家伊索，一日坐於路旁。有溫和之旅人過而問曰：「請問雅典之人何如？」

​伊索答曰：「請先告我汝來自何方，彼處之人何如，吾即告汝雅典之人何如。」

​其人笑答曰：「吾來自阿格斯，彼處之人皆友善、慷慨且熱心，吾甚愛之。」

​伊索乃曰：「吾親愛之友，吾樂於告汝，雅典之人亦復如是。」

​數小時後，一面目凶惡之旅人過此，亦止而問伊索曰：「吾友，請告我雅典之人何如？」

​伊索復答曰：「告我汝來自何方，彼處之人何如，吾即告汝雅典之人何如。」

​其人皺眉答曰：「吾來自阿格斯，彼處之人皆冷漠、刻薄、虛偽且凶殘。彼等皆盜賊與殺人犯也。」

​伊索歎曰：「吾恐汝於雅典所見之人，亦復如是也。」

Từ điển Hán Việt

希臘寓言家伊索，一日坐於路旁。有溫和之旅人過而問曰：「請問雅典之人何如？」
hi lạp ngụ ngôn gia y tác， nhất nhật tọa ư lộ bàng。 hữu ôn hòa chi lữ nhân quá nhi vấn viết：「 thỉnh vấn nhã điển chi nhân hà như？」

​伊索答曰：「請先告我汝來自何方，彼處之人何如，吾即告汝雅典之人何如。」
​y tác đáp viết：「 thỉnh tiên cáo ngã nhữ lai tự hà phương， bỉ xứ chi nhân hà như， ngô tức cáo nhữ nhã điển chi nhân hà như。」

​其人笑答曰：「吾來自阿格斯，彼處之人皆友善、慷慨且熱心，吾甚愛之。」
​kì nhân tiếu đáp viết：「 ngô lai tự a cách tư， bỉ xứ chi nhân giai hữu thiện、 khảng khái thả nhiệt tâm， ngô thậm ái chi。」

​伊索乃曰：「吾親愛之友，吾樂於告汝，雅典之人亦復如是。」
​y tác nãi viết：「 ngô thân ái chi hữu， ngô lạc ư cáo nhữ， nhã điển chi nhân diệc phục như thị。」

數小時後，一面目凶惡之旅人過此，亦止而問伊索曰：「吾友，請告我雅典之人何如？」

sổ tiểu thì hậu， nhất diện mục hung ác chi lữ nhân quá thử， diệc chỉ nhi vấn y tác viết：「 ngô hữu， thỉnh cáo ngã nhã điển chi nhân hà như？」

​伊索復答曰：「告我汝來自何方，彼處之人何如，吾即告汝雅典之人何如。」
​y tác phục đáp viết：「 cáo ngã nhữ lai tự hà phương， bỉ xứ chi nhân hà như， ngô tức cáo nhữ nhã điển chi nhân hà như。」

​其人皺眉答曰：「吾來自阿格斯，彼處之人皆冷漠、刻薄、虛偽且凶殘。彼等皆盜賊與殺人犯也。」
​kì nhân trứu mi đáp viết：「 ngô lai tự a cách tư， bỉ xứ chi nhân giai lãnh mạc、 khắc bạc、 hư ngụy thả hung tàn。 bỉ đẳng giai đạo tặc dữ sát nhân phạm dã。」

​伊索歎曰：「吾恐汝於雅典所見之人，亦復如是也。」
​y tác thán viết：「 ngô khủng nhữ ư nhã điển sở kiến chi nhân， diệc phục như thị dã。」

​2. Phiên âm Hán - Việt

​Hi Lạp ngụ ngôn gia Y Tác, nhất nhật tọa ư lộ bàng. Hữu ôn hòa chi lữ nhân quá nhi vấn viết: "Thỉnh vấn Nhã Điển chi nhân hà như?"

​Y Tác đáp viết: "Thỉnh tiên cáo ngã nhữ lai tự hà phương, bỉ xứ chi nhân hà như, ngô tức cáo nhữ Nhã Điển chi nhân hà như."

​Kỳ nhân tiếu đáp viết: "Ngô lai tự A Cách Tư, bỉ xứ chi nhân giai hữu thiện, khang khái thả nhiệt tâm, ngô thậm ái chi."

​Y Tác nãi viết: "Ngô thân ái chi hữu, ngô lạc ư cáo nhữ, Nhã Điển chi nhân diệc phục như thị."

​Sổ tiểu thời hậu, nhất diện mục hung ác chi lữ nhân quá thử, diệc chỉ nhi vấn Y Tác viết: "Ngô hữu, thỉnh cáo ngã Nhã Điển chi nhân hà như?"

​Y Tác phục đáp viết: "Cáo ngã nhữ lai tự hà phương, bỉ xứ chi nhân hà như, ngô tức cáo nhữ Nhã Điển chi nhân hà như."

​Kỳ nhân trứu mi đáp viết: "Ngô lai tự A Cách Tư, bỉ xứ chi nhân giai lãnh mạc, khắc bạc, hư ngụy thả hung tàn. Bỉ đẳng giai đạo tặc dữ sát nhân phạm dã."

​Y Tác thán viết: "Ngô khủng nhữ ư Nhã Điển sở kiến chi nhân, diệc phục như thị dã."

​3. Dịch sang Pháp văn (Français)

​Ésope, le fabuliste grec, était assis un jour au bord de la route lorsqu'un voyageur aimable lui demanda : « Quel genre de personnes habite à Athènes ? »

​Ésope répondit : « Dites-moi d'où vous venez et quel genre de personnes y vit, et je vous dirai quel genre de personnes vous trouverez à Athènes. »

​Le sourire aux lèvres, l'homme répondit : « Je viens d'Argos et les gens y sont amicaux, généreux et chaleureux. Je les aime tous. »

​Sur ce, Ésope répondit : « Je suis heureux de vous dire, mon cher ami, que vous trouverez les habitants d'Athènes exactement pareils. »

​Quelques heures plus tard, un voyageur à l'air hargneux descendit la route, s'arrêta lui aussi et demanda à Ésope : « Dites-moi, mon ami, comment sont les gens à Athènes ? »

​À nouveau, Ésope répondit : « Dites-moi d'où vous venez et comment sont les gens là-bas, et je vous dirai comment sont les gens à Athènes. »

​Le front plissé, l'homme répondit : « Je viens d'Argos et les gens y sont inamicaux, mesquins, trompeurs et malveillants. Ce me sont tous des voleurs et des meurtriers. »

​« J'ai bien peur que vous ne trouviez les habitants d'Athènes exactement pareils », fut la réponse d'Ésope.

​4. Chú giải bằng tiếng Việt

​Triết lý cốt lõi: Thế giới là chiếc gương phản chiếu tâm thức

​Câu chuyện ngụ ngôn ngắn gọn nhưng chứa đựng một bài học nhân sinh vô cùng sâu sắc về lăng kính nhận thức (perception) và quy luật phản chiếu (law of projection):

• ​Không phải thế giới như thế nào, mà là ta nhìn thế giới ra sao: Thành phố Athènes không thay đổi, con người ở Athènes cũng không đột nhiên tốt lên hay xấu đi chỉ trong vài giờ. Thứ thay đổi chính là tâm thái và góc nhìn của hai người khách hành hương.
• ​Tâm thế định hình trải nghiệm:
  • ​Người khách thứ nhất mang tâm thiện lành, cởi mở và yêu thương. Khi anh ta nhìn thế giới bằng tình yêu, anh sẽ thu hút và nhận lại sự tử tế, nồng hậu từ người khác.
  • ​Người khách thứ hai mang tâm ngờ vực, hẹp hòi và hận thù. Khi nhìn đâu cũng thấy sự gian trá, thù hằn, anh ta sẽ hành xử phòng thủ, khó chịu và kết quả là đối phương cũng đáp trả anh ta bằng sự lạnh lùng tương tự.

​Nghệ thuật kể chuyện của Aesop

• ​Sự tương phản đối lập: Aesop đặt hai nhân vật có thái độ hoàn toàn trái ngược nhau (mặt mỉm cười / ấm áp vs mặt cau có / cau mày) trong cùng một ngữ cảnh (hỏi về con người Athènes) để làm nổi bật thông điệp.
• ​Câu trả lời lặp lại có chủ đích: Aesop dùng cùng một câu hỏi ngược lại cho cả hai người. Điều này nhấn mạnh rằng câu trả lời cho thắc mắc của họ không nằm ở điểm đến (Athènes), mà nằm ở ngay bên trong bản thân họ (Argos - nơi họ vừa rời đi).

​Lời kết: Chúng ta không nhìn thấy thế giới như bản chất vốn có của nó, mà chúng ta nhìn thấy thế giới qua bản chất của chính mình. Muốn gặp người ngay thật tốt lành, trước hết hãy nuôi dưỡng sự ngay thật tốt lành trong lòng mình.